Türkiye koordinatörlüğünü Üniversitemiz Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Onur Yılmaz’ın yürüttüğü; Ziraat Fakültesi öğretim üyeleri Prof. Dr. İbrahim Cemal, Prof. Dr. Orhan Karaca ile Dr. Öğr. Üyesi Nezih Ata’nın araştırıcı olarak yer aldığı ve 10 farklı ülkeden araştırma kuruluşlarının katılımıyla hazırlanan “Harnessing Information Technologies for Heat Resilient Sheep Breeding – SheepHeatIT” adlı proje, Ufuk Avrupa Programı HORIZON-CL6-2025-02-FARM2FORK-07 çağrısı kapsamında desteklenmeye değer bulundu.

Avrupa Birliği Komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda proje, iklim değişikliğine bağlı artan sıcaklık stresi ve aşırı hava olaylarının koyunculuk sektörü üzerindeki etkilerine çözüm üretmeyi amaçlayan yenilikçi ve stratejik bir araştırma girişimi olarak öne çıktı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 10 ülkede eş zamanlı olarak yürütülecek proje kapsamında, koyun sürülerinin yüksek sıcaklık koşullarında fizyolojik ve ekonomik dayanıklılığını ifade eden Sürü Sıcaklık Dayanıklılık Skoru’nun (HHRS) artırılması hedefleniyor.

Proje çerçevesinde; ileri genomik uygulamalar, yüksek çözünürlüklü termal ve dijital fenotipleme teknolojileri ile yapay zekâ destekli veri analiz yöntemleri entegre edilerek, koyunculuk sektörüne iklim değişikliğine uyumlu, sürdürülebilir ve uygulanabilir bilimsel çözümler geliştirilmesi planlanıyor. Türkiye ayağında yürütülecek çalışmalar kapsamında elde edilecek örneklerin genomik başta olmak üzere ileri laboratuvar analizleri, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tarımsal Biyoteknoloji ve Gıda Güvenliği Uygulama ve Araştırma Merkezi (TARBİYOMER) bünyesinde gerçekleştirilecek. Yaklaşık 400 bin avro bütçeye sahip Türkiye çalışmaları, proje kapsamında kritik bir rol üstleniyor.

Projede görev alan araştırma ekibi, bugüne kadar yerli gen kaynaklarının geliştirilmesi ve korunmasına yönelik çok sayıda güdümlü ulusal projeyi başarıyla tamamlayarak yüksek yaygın etkiye sahip çıktılar elde etti. Ekip tarafından yürütülen uzun soluklu Ar-Ge çalışmaları sonucunda Karya ve Eşme koyun ırkları geliştirilerek milli ırk olarak tescil ettirilirken, Aydın’a özgü endemik bir koyun ırkı olan Çine Çaparı’nın özellikleri belirlendi ve koruma altına alınarak tescili sağlandı. Bu çalışmalar doğrultusunda Üniversitemiz Ziraat Fakültesi ve TARBİYOMER bünyelerinde güçlü araştırma ve geliştirme altyapıları oluşturuldu.

Projenin Türkiye ayağında görev alan deneyimli akademik ekip, yerli koyun ırklarının sıcaklık stresine dayanıklılık özelliklerinin belirlenmesi, bu özelliklerin genomik düzeyde analiz edilmesi ve elde edilen bilimsel çıktılarının ıslah ve yetiştiricilik programlarına aktarılması yönünde çalışmalar yürütecek.

Projenin “yüksek öncelikli” olarak desteklenmeye değer bulunması, Avrupa Birliği’nin tarım politikaları, gıda güvenliği hedefleri ve iklim değişikliğine uyum stratejileri açısından taşıdığı stratejik önemi ortaya koyarken; proje çıktılarıyla Türkiye ve Avrupa koyunculuğunun iklim değişikliğine karşı daha dayanıklı, sürdürülebilir ve rekabetçi bir yapıya kavuşması hedefleniyor.

Projeye katkı sağlayan öğretim üyelerimizi tebrik eder, başarılarının devamını dileriz.